Do POCZYTANIA

Pozytywny wpływ czytania na rozwój

potencjału intelektualnego oraz poznawczego ucznia.

 

Szkoła  nasza  od listopada 2017roku do maja 2018 realizować będzie projekt promujący czytelnictwo wśród dzieci i młodzieży,, ZALAJKUJ CZYTANIE”. Jego głównym założeniem jest popularyzowanie czytelnictwa i integrowanie społeczności szkolnej. Podejmowane przez nas działania mają na celu wdrożenie dzieci do częstych kontaktów z książką i przygotowanie ich do samodzielnego czytania.

Projekt ,, Zalajkuj czytanie” składa się z przedsięwzięcia podzielonego na dwie części. Pierwsza z nich przeznaczona jest dla uczniów z klas I – III. Druga część przeznaczona jest dla uczniów z klas IV – VII.

Dzięki realizacji różnorodnych działań chcemy pokazać, że czytanie kształtuje wewnętrzny świat dziecka, a odpowiednio dobrana literatura pomaga budować system wartości i wskazuje życiowe priorytety.

Wychowanie do czytania jest pracą żmudną i wieloletnią. Powinno rozpocząć się jak najwcześniej. Jest to bardzo ważne, ponieważ wychowanie dzieci na czytelników jest dzisiaj, w dobie społeczeństwa informacyjnego, ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Nieumiejętność czy stronienie od czytania może spowodować nienadążanie za zmianami, a w konsekwencji wykluczenie informacyjne. Pamiętajmy, że nikt nie rodzi się czytelnikiem, a zamiłowanie do czytania musi być pobudzane przez inne osoby.

W trosce o poprawę stanu czytelnictwa w naszej szkole zamierzamy podjąć działania opierające się na przedsięwzięciu adresowanym do uczniów z klas I – III i IV – VII. Projekt wpisuje się w podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2017/2018 ogłoszone przez MEN. Głównymi celami projektu jest promocja książki i biblioteki szkolnej jako miejsca przyjaznego uczniom oraz zwiększenie roli biblioteki szkolnej  w kształceniu, wychowaniu i rozwijaniu zainteresowań dzieci.

CELE SZCZEGÓŁOWE:

  1. Popularyzowanie czytelnictwa i poprawa jego stanu w szkole
  2. Wyrabianie nawyku właściwego spędzania czasu
  3. Przygotowanie do poszukiwania potrzebnych informacji i materiałów
  4. Rozwijanie sprawności umysłowych i umiejętności twórczych
  5. Budowa poczucia własnej wartości
  6. Rozwijanie sprawności językowych

O walorach książki w procesie wychowawczym  Mikołaj Gorki pisał: „Kochajcie książkę, ona ułatwi wam życie, po przyjacielsku pomoże zorientować się w pstrej i burzliwej gmatwaninie myśli, uczuć, zdarzeń, ona nauczy was szanować człowieka i samych siebie, ona uskrzydla rozum i serce uczuciem miłości do świata, do człowieka”.

Poprzez czytanie książki dokonuje się rozwój intelektualny. Książka uruchamia prawie wszystkie zmysły. Cieszy oko pięknymi ilustracjami i zdobieniami. Dzięki książkom dziecko uczy się rozumieć znaczenia nazw, a przez to tworzyć bardziej ogólny obraz przedmiotów. Książka dostarcza nowych wiadomości, wzbogaca zasób pojęciowy, budzi zainteresowania poznawcze i pomaga zrozumieć siebie i innych. Czytając dzieciom rozwijamy  w dużym stopniu ich sprawność umysłową, umiejętność kojarzenia i zdobywania informacji. Śledzenie fabuły i wiązanie ze sobą wydarzeń kształci myślenie związane z przyczyną i skutkami danego wydarzenia. Każde nowe wydarzenie o którym czyta dziecko, każe zastanowić się nad związkami z wydarzeniami poprzednimi, a niekiedy z całością utworu. Dzięki temu uczą się, rozważać poszczególne fakty i podporządkowywać je głównej myśli przewodniej.

Wiek przedszkolny – to okres słuchania bajek, baśni i legend.

Mała dzieci chętnie słuchają czytanych bajek, wierszyków, które doskonalą umiejętność śledzenia losów bohatera. Tajemniczy świat baśni dostarcza różnorodnych emocji, przez co wzbogaca je wewnętrznie . Z mądrości przedstawionych tam zdarzeń uczą się prawidłowego wnioskowania. Odkrywają pojęcie dobra i zła, winy i kary.

Czytanie w dużym stopniu rozwija dziecka wyobraźnię. Zarówno głośne jak i ciche zmusza do stałego wyobrażania sobie życia ludzi w odległych, egzotycznych krajach czy epokach, co pobudza wyobraźnię, a tym samym bogaci ją i rozwija.

Książka ma duży wpływ na rozwój pamięci. Uczeń styka się w niej z takim zasobem słów i pojęć z jakim w życiu codziennym nie często ma do czynienia. Baśnie rozwijają wyobraźnię oraz umiejętności opowiadania..

W okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym znaczącą rolę odgrywają rodzice, dziadkowie, a może rodzeństwo, którzy wieczorami czytają swym pociechom ciekawą dziecięcą literaturę. Z punktu widzenia psychologów                       i pedagogów czytanie odgrywa ogromną rolę w wychowaniu dziecka.

Specjaliści zajmujący się rozwojem dziecka w sposób szczególny podkreślają wpływ czytania na aktywizację pięciu obszarów kompetencyjnych: komunikacji, odpoczynku, inteligencji emocjonalnej, koncentracji i emocji.

W dzisiejszym świecie książka nie jest dla naszych dzieci ani jedynym źródłem informacji, ani głównym źródłem rozrywki. Dlaczego zatem dzieci powinny sięgać po książki? Dlaczego nam dorosłym, nauczycielom i rodzicom, powinno zależeć, aby to robiły?

Po pierwsze czytanie poszerza doświadczenia językowe dziecka, rozwija słownictwo, uczy wyrażać myśli i rozumieć sposoby mówienia innych ludzi. Im bogatszy język, tym sprawniejsze wyrażanie własnego zdania, lepsza umiejętność werbalizowania uczuć i potrzeb. Przeczytane w książkach historie uczą dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych, odnajdywania zależności i wyciągania własnych wniosków. Jednym słowem, czytanie kształtuje umiejętność samodzielnego myślenia i formułowania myśli – kompetencje niezbędne do właściwego funkcjonowania społecznego.

Po drugie są dzieci, które mają spore trudności ze zrelaksowaniem się, wyciszeniem i odpoczynkiem od nadmiaru stymulacji i wrażeń. Bywają przez to nadmiernie pobudzone i chaotyczne w działaniu. Czytanie książek to jeden    z najlepszych sposobów relaksu. Podróż w świat wyobraźni daje wytchnienie i tak potrzebną współczesnym dzieciom ciszę, zwłaszcza po zbyt długim oglądaniu telewizji czy graniu na komputerze.

Po trzecie samodzielne czytanie wymaga od dziecka podjęcia wysiłku oraz wytrwania w nim dla osiągnięcia celu (przeczytania książki do końca). Wyrabia w dziecku cierpliwość i umiejętność oczekiwania na nagrodę odroczoną w czasie. Nagrodę tym większą, że osiągniętą wyłącznie własną pracą. Realizowanie przez dzieci zadań z tzw. odroczonym efektem wpływa pozytywnie na rozwój ich inteligencji emocjonalnej, niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania psychicznego. Nauka samodzielnego czytania jest częścią mądrego wychowania, polegającego między innymi na stworzeniu klimatu, w którym nie wszystko musi być szybko, natychmiast. Kształtuje postawę cierpliwości, skupienia i refleksji nad tym, co się robi.

Po czwarte brak koncentracji u dzieci jest naturalnym zjawiskiem na jednym z etapów rozwoju. Obecnie jednak psychologowie dziecięcy, wychowawcy, a także rodzice napotykają coraz większe trudności w pracy z dzieckiem nad umiejętnością skupiania uwagi. Wynika to z rosnącej liczby bodźców, jaka otacza nas w codziennym życiu. Dzieci bywają niespokojne i nadmiernie pobudzone. Nieumiejętność skupienia się na rzeczach istotnych sprawia, że stają się niepewne siebie i trudno znoszą porażki.  Ćwiczenie koncentracji uwagi to bardzo trudne zadanie, ale niezbędne do prawidłowego rozwoju intelektualnego. Rodzice i bliscy dorośli powinni wspierać dzieci we wszystkich aktywnościach, które pomagają wydłużać czas koncentracji, szczególnie na tych zadaniach, które wymagają niepodzielności uwagi. Jedną  z takich aktywności jest właśnie nauka czytania.

Po piąte treść książki często staje się pretekstem do rozmowy z rodzicami czy rówieśnikami na ważne dla dziecka tematy. Czytanie odpowiednich książek jest polecane jako forma leczenia psychoterapeutycznego dzieci nieśmiałych, nadmiernie agresywnych, z szeroko pojętymi trudnościami w rozwoju emocjonalno-społecznym. Książka może pomóc zarówno w poznaniu sytuacji,  z którymi dziecko się nie zetknęło, jak też posłużyć za temat rozmowy  o trudnych emocjach, których samo doświadcza. Czytanie uczy empatii i wrażliwości.

Dlatego wspierajmy nasze dzieci, cieszmy się z ich postępów, czytajmy im. Nie ma wątpliwości, że czytanie jest niezbędne dla rozwoju naszych dzieci. Sprzyja harmonijnemu rozwojowi intelektualnemu i emocjonalnemu oraz, co najważniejsze dla samego czytelnika, przynosi mnóstwo frajdy. Pamiętajmy też, aby nigdy nie traktować czytania jak kary! Z praktyki zawodowej wiem, że niektórym rodzicom zdarza  się, w odpowiedzi na złe zachowanie dziecka, stosować wariant kary „nie ma telewizji – będziesz czytać!”. Kto polubi coś, co musi robić za karę?

Czytanie książek nie jest lekarstwem na wszystkie trudności naszych dzieci w nauce, ale niewątpliwie jest jednym z najlepszych sposobów na ich uniknięcie. Czytanie to także świetna zabawa!

Przygotowała

Anna Chmielewska